Portugal 2015-2016

De Algarve in Portugal is een goede plaats om in de winter ringen af te lezen bij kleine mantelmeeuwen. Met veelal een zonnetje in de rug en 21 graden is het er goed toeven.

Veel kleine mantelmeeuwen van ons project overwinteren hier of passeren de Algarve op hun heen- of terugreis van/naar het zuiden. De vogels zijn op de Portugese stranden en havens vrij gemakkelijk te benaderen, in tegenstelling tot de nabijgelegen Spaanse stranden.



Naast eigen projectvogels bivakkeren er ook veel kleine mantelmeeuwen uit IJsland, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, België, Engeland en Frankrijk.



Hieronder een impressie in beeld van de meer dan 200 afgelezen ringen in de periode 20-12-2015 t/m 02-01-2016.

Zendervogel Ben duikt weer op

Tijdens mijn verblijf in de Algarve (PT)  in de laatste weken van 2015 was ik blij verrast om GPS-vogel N/B[7.A] alias Ben tegen het lijf te lopen. Ben is vernoemd naar Ben van den Broek van Zeeland Seaports, die het meeuwenonderzoek ondersteund op het Haventerrein 9890 in Vlissingen-Oost.

Buijs Eco Consult B.V. voert dit onderzoek uit in nauwe samenwerking met het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) uit Brussel, de afdeling Ethology (ETHO) van de Universiteit van Antwerpen en de Terrestial Ecology Unit (TEREC) van de Universiteit van Gent.
De eerste resultaten van dit onderzoek met GPS-zenders bij Zilvermeeuwen en  kleine mantelmeeuwen zijn  sinds kort online te raadplegen.

Ben was na het aanbrengen van de zender uit beeld waardoor het vermoeden was gerezen dat hij niet meer in leven zou zijn. Maar het tegendeel is het geval. Op de dag voor kerst merkte ik hem voor het eerst op tussen de vissersbootjes op het strand van Monte Gordo. Ben leek weinig last te hebben van zijn GPS-rugzak en was succesvol in de "feeding frenzy" bij het leeg maken van de vissersnetten.

Na afloop van het foerageren ging Ben rusten op 1 van de visserskotjes. Slecht enkele dagen later kwam ik Ben weer tegen maar dan ongeveer 80 kilometer naar het westen namelijk in de vissershaven van Portimão.

In deze haven slapen enkele duizenden kleine mantelmeeuwen, vanaf drie uur 's middag nemen de aantallen toe en blijven toenemen tot na zonsondergang. Hierbij komen opvallend veel kleine mantelmeeuwen vanuit het achterland via de rivier (Rio Arade) naar de haven gevlogen. Vermoedelijk foerageert een groot deel van de vogels op de Vuilstort van Porto de Lagos, niet ver ten noorden van Portimão.

Vlak voor mijn vertrek dook Ben op 2 januari weer op bij de vissersbootjes van Monte Gordo. Het lijkt erop dat de kleine mantelmeeuwen de gehele kustlijn van de Algarve afstruinen om iets van hun gading aan te treffen.

Ik kijk uit om Ben weer terug te zien in de kolonie op Vlissingen-Oost.

Meeuwen in Limosa 2015 nummer 3

In het huidige nummer van Limosa is een korte bijdrage opgenomen over kleine mantelmeeuwen met tibia ringen van Buijs Eco Consult uit de Rotterdamse haven. Het betreft de adulte man W[R1]/N en zijn jaarlijks wisselende partners. In vier jaar tijd is hij met maar liefst drie verschillende partners op een vaste plek in Den Haag gezien.

W[R1]/N met zijn nieuwste partner W[R5]/N in het voorjaar van 2015

Beide ex-partners van W[R1]/N vonden een nieuwe man in dezelfde kolonie in Rotterdam. W[SU]/N werd baltsend gezien, terwijl W[R4]/N met een andere man een territorium met nestkuil bewaakte.  

Beide ex-partners van W[R1]/N werden met nieuwe partner in de kolonie gezien in 2015 

Beide ex-partners van W[R1]/N werden met nieuwe partner in de kolonie gezien in 2015 

Interessant is het tegengestelde gedrag van een tweetal paren zilvermeeuw uit de Rotterdamse haven die ook vaste verblijfsplekken hebben in Den Haag. Zij zijn eveneens vier jaar gevolgd  en zijn in die periode hun partners trouw gebleven, zelfs buiten het broedseizoen.

Zilvermeeuwpaar R[LH] en R[LJ] trekken zelfs hartje winter samen op

English

In the latest volume of the Dutch journal Limosa, a short report is published about Lesser Black-backed Gulls with tibia rings from the Rotterdam colony. It concerns adult male W[R1]/N and his yearly new partners. Within four years’ time he was seen with no less than three different females on the same location of the city of The Hague. Both ex-partners of W[R1]/N found a new mate in the same colony in Rotterdam. W[SU]/N was seen courting, while W[R4]/N defended a nest site with a new partner.

Interestingly, two pairs of colour ringed Herring Gulls from the Rotterdam colony showed opposite behaviour. They were also monitored for four years on their The Hague locations and were faithful to the same mate throughout that period, even outside the breeding season. 

Tweekleurenmeeuw / Bi-coloured gull

Wie veel naar meeuwen kijkt, komt vanzelf spelingen van de natuur tegen. De meest geziene kleurafwijking is (partieel) leucisme. Vaak betreft het slechts een deel van de veren, een enkele keer wordt een bijna volledig witte meeuw gezien. Voorbeelden hiervan hebben we in eerdere blogs beschreven. De Kleine mantelmeeuw op deze foto had echter een normaal verenkleed. Het opvallende zit hem ditmaal in de poten. Wij hadden een dergelijke afwijking nog niet eerder gezien bij een adulte mantelmeeuw. 

Deze verkleuring zou mogelijk ook een andere oorzaak kunnen hebben. Mogelijk is de poot aangetast door een micro-organisme zoals bijvoorbeeld een schimmel. Een meeuw waarbij dat tijdens het ringen is waargenomen heeft eveneens fletse poten, hoewel het daarbij om lokale verkleuring op beide poten ging.

Wellicht zijn er nog andere verklaringen mogelijk…?

If you observe many gulls, you are bound to see colour aberrations. (Partial) leucism is the most common form. Usually some of the feathers are white, although entirely white gulls are also seen. We’ve shown some examples of that in previous blogs. The Lesser black-backed gull in this picture was normal in plumage. The legs are the striking part. We had never seen a similar localized colour aberration in an adult gull before.

There might be another reason that this leg is this pale. It could be infected by a microorganism like a fungus. One gull that was caught with such an infection had very pale legs, although in that case the discolouration was patchy and occurred on both legs.

Of course, there might be yet another explanation…

Vissers op de Noordzee

Deze week hadden wij het voorrecht om een dag mee de Noordzee op te kunnen met een viskotter uit Zeeland. Voor ons een unieke kans om te zien wat er zich àchter de boot afspeelt. We voeren zo’n dertig kilometer uit de kust waar we, afgaand op diverse onderzoeken, hoofdzakelijk Kleine mantelmeeuwen verwachtten. Dat was dan ook exact wat we aantroffen: enkele honderden Kleine mantelmeeuwen hielden de boot goed in de gaten. Daarnaast zagen we slechts een paar juveniele Geelpootmeeuwen en een enkele Zilvermeeuw en Jan-van-gent.

Na het ophalen van de netten waren de meeuwen in de grootste aantallen aanwezig en foerageerden in het kielzog achter en de boeggolf langs de boot. Doordat de vis aan boord direct schoongemaakt werd, kwam er visafval voor de meeuwen beschikbaar. Dit foerageergedrag doet sterk denken aan de grote groepen meeuwen die op oceanen rondom jagende dolfijnen en walvissen verzamelen.

Opvallend was de constatering dat dezelfde individuen rondom het schip leken te blijven hangen. Enkele meeuwen waren herkenbaar aan opvallende afwijkingen in hun verenkleed en sommigen droegen een ring. Hierdoor konden we vaststellen dat in ieder geval twee van de meeuwen ten minste vier uur in de buurt van het schip verbleven.

De tocht bracht ons voor het zuidelijke deel van de Vlaams-Nederlandse delta, wat was terug te zien in de aanwezige ringen. Van de vijf herkende Kleine mantelmeeuwen met kleurringen, waren er vier afkomstig uit de delta en één uit het noorden van Nederland. Eén ring was vermoedelijk in Noord-Frankrijk aangebracht. Over het recente foerageergedrag van de individuen uit de delta was niets bekend, omdat er de afgelopen jaren geen aflezingen van waren. Mogelijk brengen zij veel van hun tijd door op zee, waardoor aflezen bemoeilijkt wordt.