zondag 18 januari 2015

Ringlees Roadtrip deel 3: Zuidwestkust en Lissabon, Portugal

Vanaf de meest zuidwestelijke punt van de Algarve, bij Sagres, is de kust naar het Noorden rotsachtig. Hoewel landschappelijk een erg aantrekkelijke regio waar de heuvels direct aan de kust beginnen, is deze streek voor meeuwen minder interessant. Enkele kleine haventjes trekken hoofdzakelijk Geelpootmeeuwen aan, terwijl de zandstrandjes tussen de kliffen interessanter lijken voor surfers dan voor meeuwen. Boven de spectaculaire branding zien wij meer Jan-van-genten dan meeuwen.




Grotere vissershavens trekken wel Kleine mantelmeeuwen aan, soms in grote aantallen. Het is leuk om te zien hoe de vissers en de meeuwen naast elkaar in de havens leven. Vanaf de daken van loodsen hebben de meeuwen goed zicht op de werkzaamheden. Onverkoopbare vis wordt aan de meeuwen aangeboden, soms met bakken tegelijk, zodat de meeuwen zich goed vol kunnen eten. Auto’s worden waar nodig beschermd tegen de volgegeten meeuwen.




In deze etappe lazen wij in totaal 22 individuen af uit onze delta, negen daarvan kwamen van Europoort/Maasvlakte, twee uit Vlissingen, drie uit de Moerdijk, vier uit Zeebrugge en vier van elders in de delta.



Het slot van onze roadtrip is de sfeervolle hoofdstad Lissabon, prachtig gelegen aan de monding van de rivier Taag. Lokale vogelaars vertellen graag wat de goede plekken zijn en met zeehaven Sesimbra op nog geen uur rijden, is deze stad een uitstekende uitvalsbasis om meeuwen te zoeken. 



woensdag 7 januari 2015

Ringlees Roadtrip deel 2: Algarve, Portugal

De Portugese Algarve bestaat uit een zonnige kustlijn waar rotsen, getijdengebieden, stranden en vissershavens elkaar afwisselen. In de zomer broeden hier hoofdzakelijk Geelpootmeeuwen, in de winter komen daar andere meeuwensoorten bij. Ringlezers volgen in hun kielzog en dat is begrijpelijk, want er is genoeg te zien.

Iedere vissershaven heeft zo zijn eigen identiteit. De grootste haven in het gebied ligt in Portimão. Deze haven is de slaapplaats van enkele duizenden meeuwen, die bij het aanbreken van de dag vertrekken en in de avondschemering in grote groepen terugkeren. Overdag bezoeken zij een nabijgelegen vuilstort en rusten zij op droogvallende slikplaten in de rivier. In de haven zijn altijd wel enkele honderden meeuwen aanwezig, die op de daken en dokken de vissersboten opwachten.


Albufeira , een kleine, niet-industriële haven in de omgeving, lijkt vooral Geelpootmeeuwen aan te trekken. De ligging van deze haven in een door rotsen omgeven baai is hiervoor mogelijk een verklaring. Ook in Lagos bevinden zich hoofdzakelijk Geelpootmeeuwen, al is een verklaring hier niet zo duidelijk voorhanden. Vele tientallen Geelpootmeeuwen wachten hier geduldig tot resten van schoongemaakte vis voor hen wordt achtergelaten. Hoewel de aantallen Kleine mantelmeeuwen in beide havens laag zijn, troffen wij tijdens onze bezoeken enkele gekleurringde individuen uit Noordwest-Europa aan.   


De haven van Olhão ligt door het Nationaal Park Ria Formosa afgeschermd van de Atlantische oceaan. Hier troffen we enkele individuen dagelijks op exact dezelfde plaats aan in de buurt van de visrestaurants. Daarnaast vonden we iedere dag enkele geringde meeuwen die zich slechts één keer lieten zien.



De haven van Quarteira, aan beide kanten omgeven door brede stranden, is de hele dag door een trekpleister voor meeuwen. Vissersbootjes varen af en aan, omgeven door wolken van meeuwen. De meeuwen rusten tussendoor op loodsen en havenhoofden, waar zij gemakkelijk af te lezen zijn. Voor ons was dit een bijzonder leuke plek, omdat wij diverse van deze meeuwen kenden uit Den Haag. Opmerkelijk was dat wij ZW-36 en ZW-37, geringd als buren in de kolonie, pal naast elkaar aantroffen op het strand bij deze haven. Met ook ZW-33 in dezelfde groep kun je je bijna afvragen of dit toevallig is.


Ten slotte het strand van Monte Gordo. De vissers trekken hun boten hier het zand op en maken de netten ter plekke schoon, een ritueel dat tot enkele honderden meeuwen kan aantrekken. Dat hier dagelijks veel doorloop in zit, blijkt uit de grote verschillen in aflezingen in opvolgende dagen.


Al met al leverde de Algarve 37 verschillende Kleine mantelmeeuwen uit onze delta op. Hiervan komen er 16 uit de Europoort/Maasvlakte, 6 uit Vlissingen, 3 uit de Moerdijk en 12 uit Zeebrugge. Ook troffen we in een gemengde groep van kleine meeuwen enkele Zwartkopmeeuwen uit de delta aan.

De Algarve biedt voor de liefhebber ook diverse andere habitats. Zo zagen wij buiten kustvogels andere lokale specialiteiten als de Kleine zwartkop, de Zwarte spreeuw, de Kuifkoekoek en de Blauwe ekster.


zaterdag 3 januari 2015

Ringlees roadtrip special: Cacela Velha, paradijs voor meeuwen


Aan de voet van de rotspunt vanaf waar het pittoreske vissersdorp Cacela Velha uitkijkt over de Atlantische Oceaan, ligt een lagune die om vele redenen aantrekkelijk is voor Kleine mantelmeeuwen. Bij laag tij troffen wij er dan ook grote groepen (tot enkele duizenden individuen) aan.
 

Een voor de hand liggende reden dat zulke groepen zich hier vormen, is de beschutting die de lagune biedt aan meeuwen na het foerageren op zee. Bij eb vallen grote zandbanken droog waarop groepen meeuwen komen rusten. In kleine groepjes trekken ze vanaf de zandbanken naar een zoetwaterstroompje om te drinken en te badderen alvorens weer verder te rusten. Hierdoor is de groep voortdurend in beweging en zijn doorlopend andere ringen te zien. In enkele afleesdagen (driemaal Roland-Jan, twee maal Naomi en Ronald) waren dagelijks gemiddeld 15 verschillende ringen in de groep aanwezig, waarbij er flinke doorloop was. Opvallend is dat er diverse meeuwen opdoken die eerder in de week al elders waren gezien. Een meeuw was eerder gezien in Vila Real de Santo António, één in Punta del Moral (Spanje) en één in de Marismas del Odiel bij Huelva, de grootste verplaatsing met hemelsbreed 55 kilometer in drie dagen. Dit zijn geen enorme afstanden, maar geeft wel weer hoe sommige individuen trekken langs de kust.
 
 

Vanuit onze delta waren er ook weer diverse afgevaardigden aanwezig. Acht uit het Nederlandse deel van de delta en drie uit Zeebrugge. Voor ons was er een leuk weerzien met O-PX0, in 1997 door Norman van Swelm geringd in de Rotterdamse haven. Wij hadden deze meeuw in 2013 enkele keren in het Zuiderpark in Den Haag afgelezen. In 2014 hadden we hem nog niet teruggezien. We vroegen ons eerder dit jaar af of hij zijn ring na 17 jaar had verloren, maar dit blijkt niet het geval. De ring is wel verbleekt in de loop der jaren, maar nog steeds intact en leesbaar in Cacela Velha.
 


Behalve de rust en het zoet water, is de ligging van de lagune om nog meer redenen interessant. Bij laag tij staan er tientallen meeuwen te trappelen voor voedsel in een klein laagje water, een fenomeen dat we kennen van meeuwen op grasland. Daarnaast is verrassend genoeg ook de aanwezigheid van talrijke olijfboomgaarden rondom Cacela voor meeuwen aantrekkelijk. Groepjes meeuwen foerageren in die olijfboomgaarden. Dat zij daadwerkelijk olijven van de grond eten, is te zien aan de vele uitgepoepte pitten die over de zandbank verspreid liggen. De opportunistische Kleine mantelmeeuw kan zich blijkbaar goed vinden in de lokale keuken!


 

 


 

zaterdag 27 december 2014

Ringlees Roadtrip deel 1: Huelva regio, Spanje


Na eerder al Zilvermeeuwen in hun wintergebied te hebben bezocht, zijn we (Naomi en Ronald) nu de Kleine mantelmeeuwen achterna gereisd. Vier dagen in de omgeving van Huelva in Zuid-Spanje vormen het meest oostelijke deel van onze route. Tips voor goede locaties kregen wij via een actieve lokale ringaflezer.

Deze regio heeft een paar eigenschappen die voor meeuwen aantrekkelijk zijn. Brede stranden waar in deze tijd van het jaar weinig mensen komen, uitgestrekte getijdengebieden, zoutpannen en actieve vissershavens liggen vlakbij elkaar. Grote, compacte groepen meeuwen vormen zich langs de kust. Het aflezen van ringen in zulke groepen vormt een lonende uitdaging. Meeuwen uit allerlei landen komen hier samen, waardoor ringen van vele projecten te zien zijn.
Strand Marismas de Odiel
 
Strand Punt del Moral

Vanuit onze delta duiken hier veel individuen op. Wij troffen er  in vier dagen tijd ruim twintig. Twee meeuwen uit de kolonie in Vlissingen, vier uit de Moerdijk, acht uit de Europoort/Maasvlakte, zes uit Zeebrugge en twee van andere locaties in de delta. Een eerste kalenderjaar vogel van de Maasvlakte die wij kort na het uitvliegen op de drukke stranden bij Den Haag hadden gezien, bleek in de groepen hier één van de minder schuw vogels. Wij troffen deze meeuw drie keer aan en hadden weinig moeite hem af te lezen.  

Marismas de Odiel met industrial Port van Huelva op achtergrond 
Salinas Marismas de Odiel

De kolonies in onze delta zijn allemaal gelegen in en om industriële zeehavens. Het nationaal park Marismas del Odiel ligt letterlijk onder de rook van Huelva, eveneens een grote zeehaven. Oppervlakkig doet het daardoor denken aan de broedgebieden, hoewel het een andersoortig ecosysteem betreft. Het park is een getijde gebied aan de monding van de rivier Odiel, een prachtig gebied voor allerlei soorten vogels. Wij zagen er vele steltlopers, Purperreigers en Grielen. Andere geringde soorten waren Audouins meeuw, Geelpootmeeuw, Reuzenstern, Zilverplevier, Lepelaar (ook uit Nederland), Wulp en Flamingo. Al met al een bestemming die de moeite waard is om te combineren met een reis door de Algarve of Andalusië. Nationaal park Coto de Doñana en Sevilla liggen op nog geen uur rijden voor wie meer van Spanje wil zien.

 

dinsdag 21 oktober 2014

Met de Franse slag

De grote aantallen zilvermeeuwen langs de Franse noordkust vormen het bewijs dat deze streek iets te bieden heeft. Zijn het de grote hoeveelheden aanspoelende mosselen, waar ook menig Fransman zijn maaltje van bijeen raapt? In ieder geval willen de meeuwen hier zo graag zijn, dat zij honden, jagers en recreërende Fransen op de koop toe nemen. Een kleine maand eerder stond een aantal van hen nog langs de Zuid-Hollandse kust, nu geven ze de voorkeur aan Noord-Frankrijk. Wel zijn de meeuwen hier schuwer dan we in Nederland gewend zijn, zodat een telescoop onmisbaar is voor ringaflezers.





In deze kuststreek kruisen de paden van meeuwen uit alle windrichtingen. De hoofdmoot van de meeuwen komt echter uit de Nederlands-Vlaamse delta. Een weekend ringen aflezen maakt dat mooi duidelijk. Meer dan de helft van de afgelezen ringen was afkomstig uit deze delta. Meeuwen uit Vlissingen en Zeebrugge zijn het talrijkst, Rotterdam en de Moerdijk ontbreken ook niet. Verder zijn er meeuwen van diverse projecten uit Frankrijk en Engeland, Duitsland, Guernsey, Texel, Noorwegen en Polen. Het zijn vooral zilvermeeuwen, maar daarnaast ook kleine en grote mantelmeeuwen, geelpootmeeuwen, kokmeeuwen en stormmeeuwen.



Niet al deze meeuwen zijn toevallige passanten. Diverse van hen zijn ook in eerdere jaren op dezelfde stranden afgelezen en lijken hier graag na het broedseizoen heen te gaan. Toch staat de vier maanden oude zilvermeeuw B-02 uit de Europoort tussen deze ervaren Frankrijkgangers alsof hij dat al jaren doet. Jong geleerd…









zondag 14 september 2014

Snacks on the beach

De nazomer is prachtig op de Zuid-Hollandse stranden. Wandelaars, hardlopers, een late toerist en … meeuwen. In grote groepen en van alle leeftijden. Onder hen zijn natuurlijk ook trekvogels uit andere landen, waardoor er mooie ringen opduiken. Zo foerageren onze lokale broedvogels naast reizigers uit verre oorden. Zilvermeeuwen zijn ruim in de meerderheid, maar daarnaast zijn er ook kleine en grote mantelmeeuwen, pontische meeuwen en geelpootmeeuwen. Mosselen en krabben zijn er volop te vinden en af en toe wordt een grote vis of een zeester gevonden. Zelfs een aangespoelde kwal wordt voorzichtig uitgeprobeerd door een juveniele meeuw. Soms spoelen grote hoeveelheden zwaardschedes aan en de meeuwen volgen dan vanzelf.






Voedsel is er genoeg, maar de concurrentie is groot. Leeftijd speelt geen rol, ook de jongen van dit jaar verweren zich kranig en pakken af en toe een adult bij de staart. De meeuwen hebben het er druk mee en hun ringen zijn daardoor goed af te lezen. Een telescoop is hiervoor handig maar niet echt nodig. Een verrekijker meenemen op een wandeling langs het strand is al voldoende en levert geheid aflezingen op. Bij laagwater zijn de piertjes bij de stranden van Ter Heijde en Kijkduin kansrijke plekken.


dinsdag 9 september 2014

Waarnemingen gezocht! Sightings wanted!



Bijna een maand nadat de laatste pul van dit jaar geringd was, trok Hans Keijser tot onze verbazing een sprint dwars door de bramenstruiken. Hij kreeg een nog net niet vliegvlugge pul te pakken, en wat voor één! Aanvankelijk dachten we met een albino te maken te hebben, maar aan het oog konden we zien dat het om een volledige leucist gaat. Vermoedelijk betreft het een kleine mantelmeeuw. Gelukkig hadden we een metalen ring op zak en konden we hem die om doen, want het zou prachtig zijn om deze meeuw te kunnen volgen. Daarom vragen we ook waarnemingen van deze vogel waarbij de ring niet (volledig) kan worden afgelezen toch in te sturen, bij voorkeur met foto. Door nacontrole in de kolonie is vastgesteld dat hij in ieder geval is uitgevlogen. Maar waar naar toe? Wie meldt?




We request that any sighting of this leucistic gull with metal ring will be reported to Roland-Jan Buijs, even if the metal ring is not (or only partially) read.